Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Kesin kapsam; işyerinin koşulları, risk yapısı ve güncel gereklilikler doğrultusunda yetkin kişilerce belirlenmelidir.
Eğitim ihtiyacını iş adımlarından çıkarın
Genel konu listesiyle başlamak yerine çalışanın yaptığı işi adımlara ayırın. Kullanılan ekipman, kimyasal, trafik, yüksekte çalışma veya vardiya koşulları hangi bilginin ve uygulamanın gerekli olduğunu gösterir.
Risk değerlendirmesi, ramak kala kayıtları ve saha gözlemleri eğitim ihtiyacını beslemelidir. Her çalışana aynı sunumu vermek, farklı maruziyet ve görevleri görünmez kılabilir.
Plan hangi unsurları açıkça göstermeli?
Konu, hedef grup, yöntem, eğitici, tarih ve değerlendirme biçimi birlikte planlanmalıdır. Vardiya ve izin düzeni, çalışanların eğitime fiilen erişebilmesini sağlayacak biçimde ele alınmalıdır.
Mevzuattaki süre, tekrar ve eğitici koşulları değişebileceğinden yürürlükteki metin üzerinden doğrulanmalıdır. Plan, asgari gerekliliği işyerinin özel riskleriyle tamamlamalıdır.
- Göreve özgü öğrenme hedefi
- Uygun anlatım ve uygulama yöntemi
- Katılım ve değerlendirme kaydı
- Sahada davranış ve kontrol doğrulaması
Anlaşılabilirlik nasıl sağlanır?
Teknik terimler, çalışanın kullandığı dil ve iş örnekleriyle açıklanmalıdır. Okuma güçlüğü, dil farklılığı veya erişilebilirlik ihtiyacı varsa yöntem buna göre uyarlanmalıdır.
Görsel anlatım ve uygulamalı gösterim yararlı olabilir; ancak çalışanın yalnızca izlediğini değil, güvenli yöntemi uygulayabildiğini doğrulamak gerekir.
Eğitimden sonra ne izlenir?
Kısa bir sınav tek başına davranış değişikliğini göstermez. Saha gözlemleri, çalışan geri bildirimi ve olay kayıtları eğitimin hangi bölümünün güçlendirilmesi gerektiğini ortaya koyabilir.
İş, ekipman veya risk değiştiğinde içerik yeniden değerlendirilmelidir. Güncel olmayan bir eğitim kaydı, değişen çalışma koşullarını karşılamaz.
Kaynaklar ve ilgili mevzuat
- Resmî Gazete — Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik (yeni sekmede açılır)
- ÇSGB / İSGGM — İş sağlığı ve güvenliği sık sorulan sorular (yeni sekmede açılır)
- İSGGM — İş sağlığı ve güvenliği rehberleri ve yayınları (yeni sekmede açılır)
İşyerinize özgü uygulamada resmî metnin güncel sürümünü ve ilgili kurum kayıtlarını esas alın.
