Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Kesin kapsam; işyerinin koşulları, risk yapısı ve güncel gereklilikler doğrultusunda yetkin kişilerce belirlenmelidir.
Değerlendirme hangi bilgileri birleştirir?
Yanıcı gaz, buhar, sis veya tozun özellikleri; açığa çıkma kaynakları, havalandırma ve proses koşulları birlikte incelenir. Normal işletme kadar devreye alma, temizlik, arıza ve bakım durumları da önemlidir.
Saha yerleşimi, ekipman ve kullanılan madde değiştiğinde hazır doküman güncelliğini kaybedebilir. Veriler yerinde doğrulanmalıdır.
Bölge sınıflandırması ne işe yarar?
Sınıflandırma, patlayıcı ortamın oluşma sıklığı ve süresine ilişkin değerlendirmeyi mekânsal olarak ifade eder. Bu bilgi ekipman seçimi, işaretleme ve çalışma kontrolü gibi kararlara girdi sağlar.
Bir alanı yalnız tabelayla bölge ilan etmek teknik değerlendirmenin yerine geçmez. Kaynaklar, yayılım ve havalandırma varsayımları kayıtlı olmalıdır.
Tutuşma kaynakları nasıl ele alınır?
Elektrikli ekipmanın yanında sıcak yüzey, statik elektrik, mekanik kıvılcım ve sıcak çalışma gibi kaynaklar değerlendirilir. Ekipmanın uygunluğu belge, kurulum ve bakım koşullarıyla birlikte ele alınır.
İzin sistemi veya prosedür, fiziksel uygunsuzluğu tek başına ortadan kaldırmaz. Önce patlayıcı ortam oluşumunu önleme ve miktarı azaltma seçenekleri değerlendirilmelidir.
Doküman nasıl yaşayan bir kontrol aracına dönüşür?
Sorumlular, kontrol aralıkları, bakım ve değişiklik yönetimi açıkça bağlanmalıdır. Taşeron ve geçici işler, dokümandaki bölge ve tutuşma kontrol bilgileriyle uyumlu yürütülmelidir.
Yeni madde, proses, havalandırma veya ekipman değişikliği öncesinde doküman gözden geçirilir. Uygulamanın sahadaki karşılığı düzenli olarak doğrulanır.
Kaynaklar ve ilgili mevzuat
- İSGGM — Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunmasına İlişkin Uygulama Rehberi (yeni sekmede açılır)
- Resmî Gazete — İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği (yeni sekmede açılır)
İşyerinize özgü uygulamada resmî metnin güncel sürümünü ve ilgili kurum kayıtlarını esas alın.
